Melissa Muys is kunsthistorica. Ze organiseerde gedurende de voorbije 15 jaar keramiek-tentoonstellingen in binnen en buitenland. Sinds enkele jaren wil ze meer dan dat. Ze tekent graag en wilde eigenlijk wel graag kinderboeken maken. Omdat ze niet echt thuis is in de uitgeverswereld, besloot ze het over een andere boeg te gooien.
In plaats van boeken te maken, creëert ze portretten. Naarmate de karaktertrekken van het personage duidelijker worden, groeit ook het verhaal, de geschiedenis van die persoon.
Zowel het portret als het kortverhaal, waarin de geportretteerde vertelt over een belangrijke gebeurtenis in zijn/haar leven, worden vervolgens samengebracht in “het erfgoed van de individuele psyche van mensen wereldwijd geconnecteerd”. Dit is een enorme stamboom (in wording) waarin ieder individu zijn plaatsje krijgt en waar ook delen van de geschiedenis worden blootgelegd.
Deze manier van werken overstijgt de beperkingen van een boek. Het verhaal gaat eindeloos verder en staat toch telkens ook op zich.
De portretten
Waar vroeger enkel portretten van keizers, koningen, geleerden of heiligen werden gecreëerd, wordt de nadruk nu verlegd naar het individu, de mens in de straat. Wij leven in een maatschappij waarin persoonlijkheid hoog aangeschreven staat.
Om iedere verwijzing naar reële individuen te ontkrachten, besloot Melissa voor het erfgoed antropomorfische portretten te maken. Net als in de Middeleeuwse Nederlandse literatuur, denk dan aan het verhaal van Reinaert de vos, laat zij dieren als mensen figureren. Dit dierenepos was een ideale manier om mensen op indirecte wijze iets duidelijk te maken, en meer nog om op een ludieke, verzachtende manier kritiek te uiten op de maatschappij. Melissa wil niet direct zo ver gaan, hoewel uit sommige kortverhalen wel blijkt dat individuen vaak ronddwalen in een poel van banaliteit.
Soms worden portretten als iconen weergegeven. Vooral de achtergrond in bladgoud spreekt tot de verbeelding. In de Byzantijnse kunst werden vooral heiligen op die manier weergegeven. De geportretteerden van Melissa zijn allerminst vroom te noemen, maar deze manier van voorstellen, wekt wel de illusie dat ieder verhaal, iedere individu aan belang toeneemt. Het abstraheert en zorgt ervoor dat alle aandacht gericht blijft op het individu.
Het belang van het individu.
Als kunsthistorica wijst ze op het belang van het totaalbeeld. Een maatschappij is een verzameling van entiteiten, van denkbeelden en van visuele tekens. Een kunstwerk, in welke vorm ook belicht een deel van die maatschappij. Leeft men in angst, dan zal zich dat vertalen in kunst, maar evengoed in architectuur en in literatuur.
Door het schilderen van deze portretten en het schrijven van een kortverhaal hoopt ze op termijn een weerspiegeling van de tijdsgeest op te roepen, die steeds in evolutie blijft. De denkwereld van het individu weerspiegelt zijn omgeving, en kan alleen daardoor worden wat ze is.
klik op fotostamboom en U krijgt een volledig overzicht van de portretten en hoe ze met elkaar verbonden zijn.
Cultuur is het fundament van onze identiteit !
De materie die mij als Professor en sociaal wezen nauw aan het hart ligt, is niet eenduidig en kent bijzonder veel tegenspraak. Ik wil daarom graag benadrukken dat het zoeken naar evenwicht de sleutel tot succes is. Cultuur, welke dan ook, is het fundament van onze identiteit. Jarenlang was ik een absolute voorvechter voor de instandhouding van cultuur.
Met mijn vader doorkruiste ik als kind het amazonegebied. Wij trokken van dorp naar dorp. Iedere gemeenschap had zijn eigen kennis, zijn eigen rites en geloof. De buitenwereld deed er schamper over en schilderde hen af als achterlijk. Wie niet in de schaduw van het amazonewoud verdween, verwesterde en verloor de kennis die generatie na generatie werd doorgegeven en wat bleef er uiteindelijk over?….
Nu meer dan ooit te voren slokt sociale media alle eigenheid op en walst over ons in éénheidsmars.Populaire gebruiken, liedjes, foto’s, filmpjes allerhande verdringen iedere vorm van folklore.
Tot voor kort was ik er diep van overtuigd dat eigenheid van het hoogste belang was. Maar wat dan met de problematiek van integratie bij de grote volksverhuizingen door oorlog of armoede. In hoever speelt cultuur hier een belangrijke rol ? Moet folklore ten koste van alles bewaard worden? Stilstand is misschien toch geen optie. Cultuur evolueert mee.
Wanneer dat niet gebeurt, vervreemden we van een groot deel van de maatschappij. Denk aan de Mormonen, de shaker-gemeenschap, gemeenschappen met een conservatief geloof.
Veranderingen maken deel uit van het leven. Je kan de tijd niet bevriezen en wie nooit van mening kan veranderen is dom. Inzicht leert ons dat het zoeken naar evenwicht van levensbelang is. U bent het beslist met mij eens dat deze opmerkingen stof tot nadenken geven.
Prof. D. Kabriç
op oudere leeftijd
eerste portret
Ik ben Sorina, ik ben afkomstig uit Transsylvania, maar woon al bijna mijn hele leven in België. Ik ben gevlucht. Ik moest weg, ik wou leven, ik wou avontuur en dat zou ik in Transsylvania niet vinden. Mijn land schreeuwt stop! kom niet verder reiziger!! Dit is het einde, nog even verder en je valt er af!
Op de vlucht naar het westen kon ik niet veel meenemen. Alle extra ballast liet ik achter. Drie kleine parfumflesjes nam ik mee. Daarvan hebben er twee de tocht overleefd. Parfum was voor onze familie het middelpunt van ons bestaan. De vrouwen in onze familie hebben een bijzonder goed ontwikkeld neusorgaan. Van einden en ver kwam men naar ons dorp om de aroma-melanges van mijn moeder aan te kopen.
Parfum was in onze contreien een belangrijk goedje. Als je weet dat zich wassen enkel gebeurde in de zomermaanden, een duik in de rivier moest vaak volstaan om de hygiëne op peil te houden, dan begrijp je pas goed dat zich omhullen met frisse aroma’s niet louter luxe, maar een pure noodzaak werd. Het hele dorp draaide op mijn moeders’ aroma-verkoop. Sommigen trokken de bergen in op zoek naar bijzondere bloemen, anderen hielden zich bezig met het drogen van bloemen en kruiden. In betere tijden bloeide zelf de parfumflesjes-industrie. Maar ons land bestaat uit barbarij en iedere bloei in ons bedrijf werd beslist weer te niet gedaan door een volgende conflict, een dorpenoorlog, een blokkade van wegen, verwoesting van gebouwen. Telkens moesten we weer van nul herbeginnen. Dat weegt en ooit wordt het te veel….
vliegenier in hart en nieren
in haar jonge jaren
een zwaar leven later
als jonge knaap
Over mijn moeder Sorina.
Hoewel ik heel erg dankbaar ben dat ze gevlucht is uit haar vaderland en ons daardoor het leven veel gemakkelijker maakte, kan ik niet anders dan zeggen dat mijn moeder een tiran was. Ze was eigenlijk een perfect uitgangsbord voor de rechtstaat waarin ze groot gebracht werd. Het land dat ze haar hele leven lang uitspuwde.
Ze vluchtte ‘s nachts. Op een ijskoude winternacht waadde ze door het koude gletsjerwater van de rivier, precies daar waar de rivier op z’n breedst is en men de overlevingskansen van een oversteek als nihil achtte. Maar mijn moeder speelde het klaar, helemaal alleen. Aan de overkant kleedde ze zich uit, nam droge kleren uit de zak die ze boven op haar hoofd had geknoopt en stapte een nieuw leven tegemoet.
Ik was haar oudste kind en enige dochter. Na mij kwamen Christopher en Samuel. Van jongs af aan werden we aan ons lot overgelaten. Werken, geld verdienen, wegkomen uit de put van armoede was haar enige streefdoel.
En het moet gezegd, het is haar gelukt. Honger hebben we nooit gehad, maar evenmin enige moederliefde.
Onze moeder stampte met behulp van haar echtgenoot, onze vader “Sorina ways” uit de grond. een transportbedrijf. Zij dirrigeerde en onze vader leverde. Op de meest onmogelijke plekken. Soms was hij dagen onderweg naar ver afgelegen plaatsen. Wij wisten nooit of hij de vlucht zou overleven, misschien was het daarom wel goed dat we ook met onze vader geen emotionele band hebben opgebouwd.
Het gebrek aan die band heeft zijn invloed nagelaten. Ik had geluk. Ik vond een lieve man. Mijn broers daarentegen hadden het een heel pak moeilijker. Christopher heeft lang geworsteld met zichzelf, maar heeft nu toch, dankzij Basil rust gevonden. Samuel keerde zich af van de samenleving en leeft alleen, in afzondering.
Sylvia Transala
Gevlucht uit de chaos
ouder en wijzer
in zijn jonge jaren
MUYSEUM 